Isolatie door keperverhoging: een alternatief voor sarkingsystemen en sandwichpanelen

Het langs buiten isoleren van hellende daken is een grote meerwaarde bij renovatie, omdat het optimale thermische prestaties biedt en tegelijkertijd de overlast in het gebouw beperkt.

Er is al veel informatie voorhanden over sarkingsystemen (zie TV 294) en sandwichpanelen (zie TV 251 en Buildwise-artikel 2020/04.02). Maar nu is er nog een alternatief in ontwikkeling: keperverhoging met behulp van een nieuwe houten constructie. Deze techniek biedt onmiskenbare voordelen op het vlak van stabiliteit, circulaire economie en aanpasbaarheid aan bestaand timmerwerk. Dit alternatief is echter iets arbeidsintensiever en dus ook een beetje duurder dan de andere methodes.

Principe en voordelen

In tegenstelling tot de andere methodes waarbij stijve isolatieplaten bevestigd worden op de bestaande kepers, worden de kepers bij deze methode verhoogd met behulp van een bijkomende houten constructie. Deze neemt dan de vorm aan van vakken die gevuld worden met isolatie (ingeblazen of uit soepele platen). Deze methode biedt meerdere voordelen:

• een betere integratie in oud timmerwerk en industriële spanten
• een structurele verbetering door de versterking van de kepers, op voorwaarde dat de steunen op de gordingen niet gewijzigd worden
• een ruimere keuze aan isolatiematerialen (cellulosewatten, houtwol ...).

De keperverhoging en de vorming van houten vakken kan op verschillende manieren gebeuren. In afbeelding 1 worden vier voorbeelden geïllustreerd (niet-exhaustief).

Vergelijking met de bestaande systemen

Het sarkingsysteem (zie TV 294) vereist het gebruik van stijve platen en dus van kepers met grote afmetingen. Keperverhoging laat toe om aan lichter (bv. spanten) of vervormd timmerwerk te werken en biedt een ruimere keuze aan isolatie.

Sandwichpanelen zijn daarentegen vaak licht van gewicht, maar hebben beperkingen op het vlak van akoestiek en thermische inertie. Door de kepers te verhogen, ontstaan er vakken die opgevuld kunnen worden met dichte en vezelachtige isolatie, zoals cellulosewatten of houtwol. Deze oplossing vermindert de geluidsoverlast en verbetert het thermische comfort.
Technische en structurele punten

Dimensionering en stabiliteit

Afhankelijk van de bijkomende belasting die uitgeoefend wordt op het bestaande daktimmerwerk, kan het nodig zijn om de gordingen, en in het bijzonder de nokbalk, te versterken.

Er moet echter opgemerkt worden dat het gewicht van een constructie met houten I-balken gevuld met lichte isolatie vergelijkbaar is met dat van een sarkingsysteem bestaande uit stijve houtvezelplaten met hoge densiteit. In geval van twijfel is het aangeraden om een beroep te doen op een stabiliteitsingenieur.

Zonder stabiliteitsberekening dient men erop toe te zien dat de verhoogde kepers stevig op de tussenliggende gordingen rusten, zelfs als de kepers van het bestaande timmerwerk doorgebogen zijn. Om veiligheidsredenen kan de nokbalk verticaal verdubbeld worden.

Onderdak en luchtscherm

Bij ingeblazen isolatie wordt over het algemeen het gebruik van een stijf onderdak en een gewapend dampscherm aanbevolen. Andere membranen die speciaal ontworpen zijn voor toepassing met ingeblazen isolatie kunnen echter ook voldoen, voor zover ze beantwoorden aan de specifieke voorschriften van de fabrikant. Er moet bijzondere aandacht besteed worden aan de uitvoering van het onderdak om een bolle vervorming van het waterscherm te vermijden (zie afbeelding 2).

Er moet een doorlopend lucht- en dampscherm geplaatst worden dat zorgvuldig aangesloten dient te worden ter hoogte van de muren en openingen.

Prestaties en levenscyclus

Deze aanpak maakt het mogelijk om opbouwen te ontwikkelen waarvan de levenscyclusanalyse (LCA) vergelijkbaar is met die van een nieuwe constructie (zie strategie 1C in Buildwise-artikel 2023/05.06) en die bovendien makkelijk te demonteren zijn. Deze techniek vormt dus een relevante oplossing voor de vermindering van de milieu-impact van dakrenovaties. Zo zijn isolatie in bulk en soepele isolatie lichter en vereisen ze minder grondstoffen voor de productie.

Om deze impact nog verder te beperken, is het aangeraden de voorkeur te geven aan isolatie die gemaakt is van gerecycleerde of biobased coproducten met een lage koolstofvoetafdruk (zie Buildwise-artikel 2020/01.03).

Tot slot biedt deze techniek ook de mogelijkheid om een vervormd daktimmerwerk weer recht te trekken.

Samenvatting van een artikel, verschenen op de pagina’s 8-9 van het Buildwise Magazine maart-april 2025. Enkel het originele Buildwise-artikel geldt als referentie.