Wat als u betonrot 
kon voorkomen?

Het is Olivier Suerickx die vijf jaar geleden de Amerikaanse betonherstellende oplossing op het spoor kwam. Tijdens zijn activiteit als aannemer kampte hij – net als alle andere aannemers – met problemen ten gevolge van vochtpenetratie in betonstructuren. “De constructies uit de jaren zestig en zeventig zijn gebouwd met het idee dat het beton eeuwig zou meegaan, maar de realiteit blijkt vandaag anders te zijn", aldus Olivier Suerickx. “In die mate zelfs dat ‘betonrot’ eerder regel dan uitzondering is geworden. Betonnen buffer/opslagtanks zijn het meest gekende voorbeeld, maar ook bruggen, tunnels, industriële gebouwen, zwembaden… zijn in hetzelfde bedje ziek. Zelfs vrij recente constructies kampen al snel met het probleem, zeker in de kuststreek waar het effect nog wordt versterkt door de aanwezigheid van chloriden. Maar ook andere regio’s ontspringen de dans niet.”

Als muziek in de oren

Vooral ons klimaat en het feit dat beton ook vaak ondergronds wordt toegepast, zorgt ervoor dat waterinsijpeling moeilijk tot niet te voorkomen is. “Daarbovenop zien we een evolutie in het optimaal benutten van bouwgrond", vervolgt Olivier Suerickx. “Bij nieuwbouw en grondige renovaties groeit de vraag naar droge kelders waar de gebruikers een echte woon- of werkruimte kunnen inrichten. Weliswaar zijn er doorheen de jaren meerdere oplossingen op de markt gekomen om waterinsijpeling in te dijken en zodoende de levensduur van het beton te verlengen. We spreken dan voornamelijk over coatings en membranen, technieken waaraan een stevig prijskaartje vasthangt én de ecologische voetafdruk van het materiaal nog vergroten. Bovendien bieden ze geen volledige garantie, met als gevolg dat heel wat aannemers nog binnen de garantieperiode worden geconfronteerd met claims en de verplichting om dure reparaties uit te voeren. Een beton dat zichzelf repareert, klonk me dus als muziek in de oren. En misschien ook wel te mooi om waar te zijn. Toegegeven, het feit dat Penetron al sinds de jaren zeventig - en intussen in meer dan honderd landen - wordt toegepast, was al een belangrijk teken dat het product effectief werkt. Toch wilde ik 100% op zeker spelen. Daarom besloot ik mezelf om te scholen om me verder te verdiepen in de wereld van beton én samenwerkingsverbanden met kenniscentra aan te gaan. Om te onderzoeken of het Amerikaanse product daadwerkelijk het Ei van Columbus was.”

Echte voordelen vooral bij vers beton

De eerste analyses waren dusdanig positief dat Olivier Suerickx besloot om het bedrijf Penetron Benelux op te richten, waarmee hij sinds een drietal jaar (intussen verschillende) oplossingen voor betonreparatie verdeelt. “Dat is ook de toepassingsmarkt waarop we ons in eerste instantie focusten, gewoonweg omdat het product al decennialang voor dit doeleinde wordt gebruikt", vertelt hij. “Al snel leek het me logischer om de nadruk op gebruik bij vers beton te leggen. Want dan pas wordt de oplossing écht interessant in financiële en ecologische termen. Dankzij ons product zijn dure en milieubelastende coatings niet meer nodig, zelfs in ondergrondse constructies. Ook daalt de inspectie- en onderhoudsbehoefte drastisch, en laat Penetron toe om de werken sneller te realiseren. Bovendien hebben we intussen kunnen aantonen dat er tot 20% minder wapening nodig is, wat eveneens een voordeel op financieel en ecologisch vlak oplevert.” 

Hoe werkt het?

Omdat beton een poreus materiaal is, ontstaan tijdens het uithardingsproces haarvaatjes, scheurtjes en poriën. Het zal onder invloed van weer, temperaturen, vochtigheid… krimpen of uitzetten, waardoor het aantal openingen nog toeneemt. “Water kan dus gemakkelijk binnendringen en heeft dankzij al deze microscopische kanalen vrij spel om zich te verspreiden", legt Olivier Suerickx uit. “Bovendien is het zelden zuiver water: het bevat vaak ook chloriden en/of andere schadelijke stoffen die een extra katalysator vormen om de permeabiliteit van het beton te verlagen. En dit leidt tot een levensduur die in werkelijkheid vaak een derde lager ligt dan oorspronkelijk werd berekend. De eerste tekenen zijn visuele barstjes en scheurtjes, maar op termijn kan ook de wapening worden aangetast, met stabiliteitsproblemen tot gevolg. Penetron is een hulpstof die met het verse cement moet worden vermengd – de hoeveelheid bedraagt 0,8 tot 1% van het cementgehalte, afhankelijk van de toepassing. De toevoeging kan zowel in de betoncentrale als op de werf gebeuren. Voor de rest verandert er eigenlijk niets aan de werkprocessen: storten, hydrateren en nabehandelen blijven identiek. Het product wordt maar geactiveerd wanneer er effectief sprake van waterinfiltratie is. Op dat moment zal het reageren met de bestanddelen van het beton: de vrije kalk, het aluminium, de zouten of andere bijproducten, die er uiteindelijk mee voor zorgen dat er onoplosbare kristallen worden gevormd. Deze zetten zich chemisch en mechanisch vast en vormen op die manier een netwerk – een kristalstructuur – die het beton waterdicht maakt. Kortom: het is geen eenmalige waterdichting, maar een proces dat het materiaal zowel binnenin als aan het oppervlak continu drooghoudt. Want telkens er nieuwe scheurtjes worden gevormd, zal Penetron bij vochtinsijpeling opnieuw reageren en een kristalstructuur vormen. Het resultaat is dat het beton gedurende de hele levensduur volledig waterdicht en droog blijft.”

Medaille met twee kanten

Het proces is identiek bij bestaande structuren, met dit verschil dat het product dan op het oppervlak moet worden aangebracht en werkt door middel van diffusie/osmose (in plaats mengen met vers beton). “In beide gevallen is de oplossing flink goedkoper dan het plaatsen van membranen en coatings", vertelt Olivier Suerickx. “En dit in ontzettend veel toepassingen, want Penetron functioneert in constructies met een zuurtegraad van 3 tot 11 en een waterdruk tot 18 bar. Weliswaar hebben we met Penetron niet de kip met de gouden eieren in handen: het proces kan enkel scheuren tot 0,5 mm overbruggen. Ook is het niet geschikt om dynamische scheurvorming op te vangen. Daarnaast vraagt het wel enige kennis van zaken om dit product aan te brengen of met verse beton te mengen. Maar daarvoor zijn wij er. Penetron is immers niet zomaar een distributeur: we geven ook opleidingen en assisteren de betoncentrales of aannemers op de werf. Tenslotte is Penetron momenteel nog niet ATG-gecertificeerd, wat op dit moment de toepassing in België nog enigszins belemmert. Tegen de zomer zou dit echter in orde moeten zijn en dan staat er ons niks meer in de weg om van Penetron dé standaard in betonbouw te maken.”

Indrukwekkende referentielijst

Het potentieel van Penetron is erg groot: ondergrondse parkings en betonstructuren, tunnels en waterzuiveringsinstallaties, koeltorens en havens, zwembaden en waterreservoirs, industriële gebouwen, structuren die aan vries- en dooiklimaten worden blootgesteld… Intussen zijn er al meerdere bouwheren die niet op de ATG-certificatie hebben gewacht. Penetron werd toegepast in ongeveer 80% van de ondergrondse structuren van de nieuwe fabriek van Holcin. Ook werd 20.000 m² van de bypass naast het Sportpaleis (Oosterweel-project) met deze hulpstof behandeld. AC Materials en Bouwbedrijf Besix deden een beroep op de oplossing voor de bouw van een nieuwe slibbuffertank voor Aquafin in Gent. Aan de KU Leuven werd een betonkelder van 650 m³ van Penetron Admix voorzien. En het beton van de koeltoren van Aperam Genk werd eveneens met de hulpstof gemengd. “Dit zijn maar enkele voorbeelden van grote werven in België,” vervolgt Olivier Suerickx. “Ook in Nederland hebben we al tal van indrukwekkende referenties op ons conto staan. Daarnaast werd ons product al menigmaal toegepast voor de bescherming van zwembaden, terrassen, keldervloeren, betongevels van villa’s… Aangezien beton het meest gebruikte bouwmateriaal ter wereld is, zijn de mogelijkheden gigantisch uitgebreid.”