Montgomery Parc maakt van sixtiesicoon een toekomstgerichte kantorencampus

Montgomery Parc ligt op een strategische plek in Brussel, tussen het Montgomeryplein, de Tervurenlaan en de Europese wijk. Het bestaande complex, jarenlang in gebruik door het RIZIV, is met zijn uitgesproken gevelritme een herkenbaar element in het stedelijke landschap. Bij de herontwikkeling stond dan ook niet de vraag centraal hoe het geheel kon worden vervangen, maar hoe de aanwezige kwaliteiten konden worden behouden en aangepast aan nieuwe eisen.

Bouwheer Kolmont en B2Ai architects kozen voor een doorgedreven renovatie van de twee bestaande kantoorgebouwen. De dragende structuur bleef maximaal behouden, net als het karakteristieke ritme van de gevels en verschillende oorspronkelijke materialen. Tegelijk werden de gebouwen technisch, energetisch en functioneel ingrijpend aangepast. Het resultaat is een campus die het oorspronkelijke architecturale karakter combineert met hedendaagse eisen op het vlak van comfort, flexibiliteit, energieprestatie en welzijn.

“Montgomery Parc toont aan dat de toekomst van architectuur niet noodzakelijk in nieuwbouw ligt”, zegt Simon Claeys, CCO en partner bij B2Ai. “De bestaande gebouwen vormden een sterke basis om het complex te vernieuwen en klaar te maken voor een nieuw hoofdstuk.”

Bestaande structuur als vertrekpunt

De keuze om de bestaande gebouwen te behouden, bepaalde in grote mate de verdere ontwerpstrategie. In plaats van het volledige complex af te breken, werd onderzocht welke structuren, materialen en architecturale kenmerken konden worden gerecupereerd. Die aanpak beperkte niet alleen de hoeveelheid sloopafval, maar verminderde ook de nood aan nieuwe materialen en de daarmee verbonden milieu-impact.

De bestaande draagstructuur werd waar nodig aangepast aan de nieuwe functies en hedendaagse normen. Tegelijk werden gerichte ingrepen uitgevoerd om meer daglicht, transparantie en ruimtelijke kwaliteit in de gebouwen te brengen. Nieuwe dubbelhoge inkomzones maken de toegang tot de verschillende bouwvolumes leesbaarder. Transparantere sokkels zorgen voor een sterkere visuele relatie tussen binnen en buiten, terwijl nieuwe loggia’s de gevels extra diepte geven en gebruikers dichter bij de groene omgeving brengen.

Die aanpak maakt van de renovatie meer dan een energetische opwaardering. Ook de manier waarop het complex wordt gebruikt, is grondig herbekeken. Ruimtes die vroeger weinig of uitsluitend technisch werden benut, kregen een nieuwe bestemming. Zo werden voormalige technische zones en delen van de parkeerinfrastructuur omgevormd tot ontmoetingsruimtes, sportvoorzieningen, commerciële functies en coworkingzones.

Het programma omvat daarnaast een crèche, ruime fietsenstallingen en een ondergrondse parking. Daarmee wordt het oorspronkelijke monofunctionele kantoorcomplex uitgebreid tot een gemengd geheel waarin werken, ontmoeten, bewegen en ontspannen naast elkaar bestaan.

Centraal park als verbindend element

Een van de meest ingrijpende veranderingen is te vinden tussen de twee kantoorvolumes. Waar vroeger een weinig gebruikte buitenruimte lag, bevindt zich nu een park van bijna 5.000 m². Landschapsarchitect Michel Desvigne tekende voor de inrichting van deze groene ruimte, die als het centrale verbindende element van de campus fungeert.

Het park brengt niet alleen extra groen op de site, maar speelt ook een belangrijke rol in de dagelijkse werking ervan. Wandelpaden, terrassen en rustplekken creëren informele routes en verblijfszones tussen de verschillende gebouwen. In het midden van de tuin staat een transparant ontmoetingspaviljoen, bedoeld als gedeelde plek voor overleg, ontmoeting en informeel contact.

Door het landschap als volwaardig onderdeel van het programma te behandelen, ontstaat een andere kantooromgeving dan in het oorspronkelijke complex. De tuin vergroot de aanwezigheid van daglicht en natuur op de site en vormt tegelijk een buffer tegen de drukte van de omliggende stadsomgeving.

Ook biodiversiteit kreeg een plaats binnen het ontwerp. De vergroening beperkt zich niet tot het maaiveld. Het project omvat eveneens groene daken en retentiedaken, waardoor de vegetatie wordt doorgetrokken naar de gebouwen zelf.

Circulair materiaalgebruik

Naast het behoud van de draagstructuur vormt het hergebruik van materialen een belangrijk onderdeel van de duurzaamheidsstrategie. Verschillende materialen uit de bestaande gebouwen kregen een tweede leven binnen het vernieuwde complex. Zo werden onder meer blauwe hardsteen, gevelstenen en gevelelementen gerecupereerd.

Bij structurele aanpassingen werd volgens het ontwerpteam gezocht naar oplossingen die het gebruik van nieuwe materialen zoveel mogelijk beperken. Die materiaalgerichte benadering sluit aan bij een bredere verschuiving in de bouwsector, waarbij niet alleen naar het energiegebruik tijdens de exploitatie wordt gekeken, maar ook naar de milieu-impact van de bestaande en nieuw toegevoegde bouwmaterialen.

De gedachte daarachter is eenvoudig: wat behouden kan blijven, hoeft niet opnieuw geproduceerd te worden. Bij een project van deze schaal heeft dat een aanzienlijke impact op de hoeveelheid materiaal die moet worden aangevoerd of afgevoerd.

De renovatie illustreert daarmee hoe circulariteit ook in grootschalige kantoorprojecten concreet kan worden toegepast. Niet door elk onderdeel noodzakelijk opnieuw te gebruiken, maar door behoud, selectieve vervanging en gerichte toevoegingen af te wegen binnen één globale ontwerpstrategie.

Fossielvrije technieken en performante gebouwschil

Ook technisch werd het complex volledig aangepast aan hedendaagse duurzaamheidsdoelstellingen. De gebouwen zijn uitgerust met technieken zonder fossiele energiebronnen en kregen performante gebouwschillen. Volgens het projectteam is Montgomery Parc CO2-neutraal en behaalt het complex een energieprestatie op niveau EPB A.

Slimme gebouwtechnologie moet daarnaast helpen om comfort, veiligheid en energieprestaties tijdens het gebruik te optimaliseren. Daarmee wordt de renovatie niet alleen beoordeeld op de fysieke ingrepen aan structuur en gevel, maar ook op de prestaties tijdens de toekomstige exploitatie.

Waterbeheer vormt een ander belangrijk onderdeel van het ontwerp. Groene daken en retentiedaken houden neerslag tijdelijk vast, terwijl regenwater wordt gerecupereerd. Op die manier moet de site beter kunnen omgaan met periodes van hevige regenval en wordt de belasting van het rioleringsstelsel beperkt.

De combinatie van waterbuffering, vergroening en hergebruik past binnen de ambitie om het complex weerbaarder te maken tegen de gevolgen van klimaatverandering. Voor een dichtbebouwde stedelijke locatie is dat een steeds belangrijker aandachtspunt.

Meer aandacht voor gezondheid en welzijn

Montgomery Parc werd niet alleen ontworpen vanuit energie- en materiaalprestaties. Ook het welzijn van de gebruikers kreeg een centrale plaats. De kantooromgeving omvat daarom niet uitsluitend werkplekken, maar ook terrassen, sportinfrastructuur, ontmoetingszones en kwalitatieve buitenruimtes.

Fietsinfrastructuur ondersteunt duurzamere mobiliteit, terwijl de sport- en ontspanningsvoorzieningen gebruikers moeten stimuleren om meer te bewegen tijdens de werkdag. De aanwezigheid van groen en natuurlijk licht speelt eveneens mee in die mensgerichte benadering.

Die brede duurzaamheidsvisie vertaalt zich in drie internationale certificeringen. Montgomery Parc behaalde BREEAM Outstanding, DGNB Platinum en WELL Platinum. Volgens het projectteam behoort de campus daarmee tot de eerste Belgische kantoorprojecten die tegelijk de hoogste niveaus binnen deze drie systemen bereiken.

De drie certificeringen leggen elk andere accenten. BREEAM kijkt breed naar de duurzaamheidsprestaties van gebouwen, DGNB beoordeelt onder meer milieu-, economische en technische kwaliteit, terwijl WELL sterk focust op gezondheid en welzijn van gebruikers. Dat Montgomery Parc op alle drie de domeinen hoog scoort, illustreert hoe breed het begrip duurzaamheid in hedendaagse kantoorprojecten ondertussen wordt ingevuld.

Van administratief complex naar campus

De herontwikkeling verandert ook de relatie tussen de verschillende delen van het complex. Waar de oorspronkelijke kantoorgebouwen vooral als afzonderlijke werkvolumes functioneerden, worden ze nu verbonden door gedeelde functies en buitenruimtes. Het park, ontmoetingspaviljoen, de commerciële ruimtes, sportinfrastructuur en coworkingzones versterken die campuswerking.

Daarmee sluit het project aan bij een bredere evolutie in kantoorarchitectuur. Werkplekken worden steeds minder als geïsoleerde bureauruimtes ontworpen en steeds vaker als onderdeel van een omgeving met uiteenlopende functies. Flexibiliteit en ontmoeting winnen daarbij aan belang, zeker nu het gebruik van kantoorruimte sterk verandert door hybride werkvormen.

De toekomstige ingebruikname door de Europese Commissie geeft de site bovendien een nieuwe institutionele rol. De ligging nabij de Europese wijk speelde daarbij een belangrijke troef. Toch blijft de architecturale identiteit van het voormalige RIZIV-complex herkenbaar. De renovatie probeert bewust een evenwicht te bewaren tussen de uitstraling van het bestaande geheel en de eisen die aan een toekomstgericht kantoorgebouw worden gesteld.

24.000 m² renovatie

In totaal omvat Montgomery Parc ongeveer 24.000 m² gebouwde oppervlakte, aangevuld met 5.000 m² park. Kolmont trad op als bouwheer. B2Ai stond in voor de architectuur en nam via B2Ai engineering ook de studies voor stabiliteit en technieken op zich. Michel Desvigne ontwierp het landschap, SuReal trad op als duurzaamheidsexpert en Cordeel voerde de werken uit.