Nieuw complex van het Rijksarchief in Eupen ingehuldigd
Het nieuwe complex van het Rijksarchief in Eupen werd deze week ingehuldigd in aanwezigheid van onder andere Vanessa Matz, minister van Modernisering van de Overheid, belast met Overheidsbedrijven, Ambtenarenzaken, het Gebouwenbeheer van de Staat, Digitalisering en Wetenschapsbeleid, en Oliver Paasch, minister-president van de Duitstalige Gemeenschap.
De restauratie- en uitbreidingswerken duurden ongeveer 2,5 jaar en werden in de zomer van 2025 afgerond. In november 2025 werden er compactussen geïnstalleerd, zodat het Archief kon verhuizen.
Het project kostte ongeveer 8,8 miljoen euro en was mogelijk dankzij de financiële steun van de spelers van de Nationale Loterij en subsidies van de Europese Unie in het kader van het REPowerEU-plan.
“Met de inhuldiging van dit nieuwe complex in Eupen realiseren we veel meer dan een vastgoedproject: we bieden het Rijksarchief een locatie die beantwoordt aan zijn essentiële opdrachten. Dit gebouw is een concreet bewijs van onze wil om ons erfgoed te bewaren en het tegelijkertijd klaar te stomen voor de toekomst. Dankzij de expertise en de inzet van de Regie der Gebouwen zijn we erin geslaagd een gebouw met een rijke geschiedenis om te vormen tot een moderne, duurzame infrastructuur die volledig beantwoordt aan de hedendaagse eisen. Het is een strategische investering ten dienste van het collectieve geheugen, het onderzoek en de democratische transparantie", zegt Vanessa Matz, minister van Modernisering van de Overheid, belast met Overheidsbedrijven, Ambtenarenzaken, het Gebouwenbeheer van de Staat, Digitalisering en Wetenschapsbeleid.
“De inhuldiging van dit prachtige gebouw betekent een nieuw begin in de geschiedenis van het archiefbeheer in Oost-België. De snelle groei van het volume van onze collecties – ze zijn in 15 jaar tijd verdubbeld – maakte deze modernisering absoluut noodzakelijk.” – Xavier Jacques-Jourion, Algemeen Rijksarchivaris.
Een nieuw gerenoveerd, uitgebreid, duurzaam en toegankelijk complex
Het project omvatte drie luiken:
- De restauratie van het gebouw aan de straatzijde, dat beschermd is en dateert van het begin van de 19de eeuw. Het dak werd op een identieke manier gereconstrueerd met integratie van warmte-isolatie, terwijl de gevels en het buitenschrijnwerk volledig werden gerestaureerd. In dit deel zijn kantoren, vergaderzalen en de leeszaal ondergebracht.
- De renovatie van het bestaande bijgebouw uit de jaren 1970, inclusief de herinrichting en aanpassing aan de huidige eisen rond veiligheid en energieprestatie. Zo werden de gevels van het bijgebouw volledig geïsoleerd en werden er binneninrichtingswerken uitgevoerd om er compactussen in te plaatsen.
- De bouw van een extra bijgebouw dat uit 4 verdiepingen bestaat en vooral compactussen omvat, evenals een loskade.
Bovenop de isolatie werden heel wat energieverbeteringsmaatregelen ingevoerd, zoals de installatie van ledverlichting, een ventilatiesysteem met warmterecuperatie, een stormbekken (ondergrondse wateropslagtank), 64 zonnepanelen en 2 laadpalen voor elektrische wagens.
Het volledige complex is bovendien toegankelijk voor personen met beperkte mobiliteit: platform, aangepaste lift, toiletten enparking, enz.
Archief van overheidsinstellingen van de Duitstalige Gemeenschap
In het depot van het Belgisch Rijksarchief in Eupen worden hoofdzakelijk archieven bewaard van overheidsinstellingen die verband houden met de Duitstalige Gemeenschap van België.
Het gaat onder meer om archieven van besturen/administraties van de Federale Staat, de Duitstalige Gemeenschap, gemeenten, notarissen, kerkfabrieken, maar ook van particulieren, ondernemingen en verenigingen.
Deze archieven worden daar ondergebracht om ze onder professionele omstandigheden te bewaren.
De archieven kunnen in principe door iedereen geraadpleegd worden in de leeszaal, evenals online via het portaal agatha.arch.be.
- Eigenaar: Belgische Staat
- Bouwheer en ontwerper: Regie der Gebouwen
- Gebruiker: Rijksarchief
Werken
Aannemer: S.M. Wust-Convents
Kostprijs van de werken: ongeveer 7,7 miljoen euro (incl. btw)
Duur van de werken: februari 2023 - juni 2025
Compactus
Aannemer: BRUYNZEEL
Kostprijs van de installatie: ongeveer 1 miljoen euro (incl. btw)
Duur van de werken: september 2025 – november 2025