Op vijf jaar tijd ruim 9.000 minder bouwarbeiders
Het aantal bouwvakarbeiders daalt jaar na jaar. Dat blijkt uit analyse van Bouwunie op basis van cijfers van Constructiv. Telde de bouwsector in het vierde kwartaal van 2021 nog 147.077 bouwarbeiders, dan waren dat er vijf jaar later nog maar 137.688. Ofwel een daling met maar liefst 9.389 of 6,4%. De uitzendarbeid daalde op een jaar tijd met 3,9% (5.190 t.o.v. 5.400). Het aantal vacatures ging met 2% op een jaar tijd in mindering (van 12.812 naar 12.509).
Ook het aantal werkgevers in de bouw neemt af: 8% minder in vergelijking met 5 jaar terug. “Tel daarbij op dat werkgevers minder gebruikmaken van uitzendarbeid en minder vacatures uitschrijven, dan kom je tot een allesbehalve positieve som”, zegt Bouwunie-directeur studiedienst Twain De Hondt. “Een terugvallende tewerkstelling in een sector die normaal synoniem staat voor jobs-jobs-jobs is een zoveelste teken aan de wand dat het niet goed gaat in de bouw”. De opeenstapeling van crisissen hakt er zwaar in.
Corona, de oorlog in Oekraïne, de energiecrisis en nu de situatie in het Midden-Oosten wegen op de winstgevendheid van de bouwbedrijven. De bouw voert al enige tijd het faillissementsklassement aan, met ruim 10.000 faillissementen op vier jaar tijd. Tegelijk staat ook de consument op de rem. Het dalend aantal nieuwbouw- en renovatievergunningen zijn hier een weerspiegeling van. Om het tij te keren, zijn volgens de bouworganisatie dringend maatregelen nodig. Met als belangrijkste een btw-verlaging op nieuwbouw “om zowel de bouwsector opnieuw aan te zwengelen als nieuwbouw voor de consument betaalbaar te maken”.
Volk nodig
Het lijkt contradictorisch, maar om de klimaatdoelstellingen van 2050 te halen en de daarbij horende nieuwbouw- en renovatiegolf te bolwerken, heeft de bouw tegelijk meer volk nodig. Zo’n 14.000 arbeiders per jaar. “Maar de instroom volgt de uitstroom niet. We overtuigen te weinig jongeren en zij-instromers om voor een job in de bouw te kiezen. Ook al doen we al veel moeite via tal van acties, er is nog werk aan de winkel om jongeren én hun ouders mee te krijgen”, aldus Bouwunie.
Verlaag btw op nieuwbouw en ondersteunde maatregelen
Om de bouwsector aan te zwengelen en nieuwbouw betaalbaarder te maken voor de consument, pleit Bouwunie in de eerste plaats voor een btw-verlaging voor de bouw en aankoop van de enige en eigen woning. Maar ook voor de bouw van woningen die minstens vijftien jaar worden verhuurd aan een natuurlijke persoon. Volgens de bouworganisatie zijn ook nog andere maatregelen noodzakelijk. Zoals onbenutte gronden activeren, leegstand aanpakken en meer rechtszekerheid rond verdichting en herontwikkeling. Om consumenten te helpen, is gerichte ondersteuning nodig. Bijvoorbeeld via premies, goedkope leningen en begeleiding.