Groot tekort aan koeltechnici bedreigt werking van zorg en industrie
De recente hittegolf legde een kwetsbaar punt in onze samenleving bloot: België telt te weinig koeltechnici. Terwijl ziekenhuizen, woonzorgcentra, datacenters en productiebedrijven hun installaties op volle kracht laten draaien, raken interventieploegen steeds zwaarder belast. Volgens sectorvereniging Frixis lopen wachttijden op, draaien technici dubbele shifts en moeten bedrijven prioriteiten stellen tussen dringende interventies.
Tijdens extreme hitte stijgt de druk op koelinstallaties snel. Condensors raken oververhit, compressoren vallen uit en het beschikbare koelvermogen daalt. Koeltechnici trekken dan naar locaties waar elke storing grote gevolgen heeft. In ziekenhuizen bewaken ze de temperatuur in operatiekwartieren, labo’s en medicijnopslag. In woonzorgcentra beschermen ze kwetsbare bewoners tegen oververhitting. Ook datacenters, supermarkten, distributiecentra, farmabedrijven en fabrieken rekenen op stabiele koeling.
“Als het buiten 35 graden is, ziet niemand de mensen die op een dak staan om een koelgroep opnieuw aan de praat te krijgen”, zegt Frixis-voorzitter Herwig Coppens. Volgens hem verdienen koeltechnici dezelfde erkenning als andere essentiële beroepen. Hun interventies bepalen rechtstreeks of kritieke diensten operationeel blijven.
De hittegolf van eind juni toont hoe groot die verantwoordelijkheid is. Sciensano registreerde tussen 18 juni en 1 juli 1.747 extra overlijdens. In woonzorgcentra stierven 498 mensen meer dan gemiddeld. De cijfers zetten het debat over hitteplannen en gekoelde zorginstellingen op scherp, maar elke nieuwe installatie vraagt vakmensen voor plaatsing, onderhoud en herstelling.
Daar wringt het schoentje. Een groot deel van de huidige koeltechnici nadert de pensioenleeftijd, terwijl de vraag naar airconditioning, warmtepompen en energiezuinige klimaatsystemen groeit. Tegelijk bieden steeds minder scholen een gespecialiseerde opleiding aan. Praktijklokalen, koelinstallaties en technisch materiaal vragen forse investeringen, waardoor opleidingen moeilijker te organiseren zijn.
Voor jongeren biedt het beroep sterke vooruitzichten. De sector combineert werkzekerheid met een aantrekkelijk loon, technische variatie en ruime doorgroeimogelijkheden. Je werkt bovendien aan installaties die rechtstreeks bijdragen aan volksgezondheid, voedselveiligheid, digitale continuïteit en industriële productie.
Frixis vraagt daarom meer aandacht voor technische opleidingen, permanente vorming en instroom in het beroep. Die kennis blijft cruciaal, want Europese regels rond koelmiddelen, energienormen en nieuwe technologie evolueren snel. Goed opgeleide technici zorgen voor correct gedimensioneerde installaties, een lager energieverbruik en een kleinere kans op uitval tijdens piekmomenten.
De centrale vraag bij elk nieuw hitteplan wordt daardoor steeds urgenter: wie installeert, onderhoudt en herstelt de koeling? België heeft snel meer koeltechnici nodig om zorginstellingen, bedrijven en kritieke infrastructuur draaiende te houden. Elke extra technicus vergroot rechtstreeks onze weerbaarheid tijdens toekomstige hittegolven.