Voortaan transparante informatiesystemen inzake kortetermijnverhuur accommodatie door 
EU-verordening

Met deze verordening beoogt de Unie een eerlijker, ondubbelzinniger en transparanter kader voor kortetermijnverhuur via onlineplatforms. Er worden maatregelen getroffen m.b.t. registratie, verificatie en rapportage voor onlineplatforms die accommodatie op korte termijn aanbieden. De lidstaten bepalen de bevoegde autoriteiten die belast worden met de handhaving van een of meer maatregelen. De verordening harmoniseert in het bijzonder de registratie- en gegevensdelingsverplichtingen, maar laat de bevoegdheid van lidstaten, regio’s en lokale overheden om, binnen de grenzen van het Unierecht, regels vast te stellen over onder meer markttoegang, ruimtelijke ordening, bouwvoorschriften, huisvesting en huurrecht onverlet.

Negatieve gevolgen van gebrek aan overzicht

De verordening komt tegemoet aan de toenemende gegevensverplichtingen die overheden momenteel opleggen op nationaal, regionaal en lokaal niveau om rekening te houden met zowel de schaarste op de woningmarkt en de stijging van de huurprijzen als de belangen van de toeristische sector. Die uiteenlopende verplichtingen kunnen de grensoverschrijdende dienstverstrekking door aanbieders en onlineplatforms voor kortetermijnverhuur belemmeren, voornamelijk omdat de wettelijke verplichtingen verschillen binnen en tussen de lidstaten.

Tegelijk ondervinden (lokale) overheden moeilijkheden bij het verzamelen van betrouwbare gegevens. De gefragmenteerde informatievergaring en -verstrekking belasten de sector en verklaren waarom de verordening de volgende maatregelen invoert.

Identificatie

Wanneer een registratieprocedure bestaat, moeten verhuurders een registratienummer verkrijgen. Dat registratienummer wordt opgenomen in een openbaar en gemakkelijk toegankelijk register dat door de bevoegde autoriteit wordt bijgehouden. De verhuurder verstrekt daarbij informatie over zowel de accommodatie als de eigen identificatiegegevens, waar nodig gestaafd met bewijsstukken.

Als vereiste informatiegegevens worden o.a. aangemerkt: de contactgegevens van de verhuurder; maar ook het adres, het type en de kenmerken van de accommodatie, zoals het nummer van het appartement, het busnummer, de verdieping of de kadastrale aanduiding. Ook zal moeten worden aangeduid of de eenheid onderworpen is aan een nationale, regionale of lokale vergunningsregeling en, in voorkomend geval, of de verhuurder over de vereiste vergunning beschikt. Dergelijke vergunningsregelingen moeten onder meer verenigbaar zijn met de EU-dienstenrichtlijn (Richtlijn 2006/123/EG).

Deze registratieprocedure verloopt in beginsel op basis van eigen verklaringen. De lidstaten moeten voorzien in veilige bewaring van de gegevens, die niet langer mag duren dan noodzakelijk. Deze procedure vermijdt dat één eenheid aan meerdere registratieprocedures wordt onderworpen.

Verificatie

Daarnaast voeren de bevoegde autoriteiten controles uit, met mogelijkheid tot sanctionering in de vorm van opschorting en tijdelijke verwijdering ingeval van aanhoudende niet-naleving of ernstige twijfel. Ook zullen de autoriteiten de registratie kunnen annuleren of verwijderen ingeval van opzettelijke of grove aanhoudende niet-naleving. Hierbij is motivering door de sanctionerende overheid vereist.

Inzake verificatie hebben onlineplatforms een faciliterende rol. Zij moeten hun interfaces zo ontwerpen dat verhuurders kunnen verklaren of een registratieplicht geldt, het registratienummer kunnen opgeven en dat nummer zichtbaar kan worden weergegeven. Ze verlenen de nodige toelichting omtrent de registratie zodat dit correct kan verlopen. Zij moeten redelijke inspanningen leveren om registratienummers steekproefsgewijs en periodiek te controleren en, indien nodig, de bevoegde autoriteiten op de hoogte brengen van foutieve of ongeldige gegevens.

Rapportage

Vervolgens verzamelen onlineplatforms activiteitsgegevens per accommodatie en rapporteren zij die in beginsel maandelijks aan de bevoegde autoriteiten. Voor kleine of micro-onlineplatforms die in het voorafgaande kwartaal gemiddeld minder dan 4.250 listings per maand hadden, geldt een kwartaalrapportage. Via een nationaal single digital entry point worden deze gegevens doorgestuurd aan de bevoegde autoriteiten om het toezicht te vergemakkelijken en de conformiteit met de verordening te waarborgen.

Op EU-niveau worden lijsten beschikbaar gesteld van de bevoegde autoriteiten en de geldende registratieprocedures per lidstaat. Gegevensdeling is beperkt tot de doeleinden die de verordening toestaat, waaronder toezicht op registratieprocedures, handhaving van regels inzake toegang tot en verstrekking van kortetermijnverhuurdiensten en, voor niet-identificeerbare activiteitsgegevens, beleidsontwikkeling, onderzoek en analyse.

Concluderend tracht de verordening harmonisatie, transparantie en efficiëntie te brengen in een huidig versnipperd landschap dat de interne markt negatief beïnvloedt. De maatregelen verminderen de onduidelijkheid die onlineplatforms ondervinden en versterken tegelijk de informatiepositie van overheden bij beleidsvorming en toezicht.