Waterbesparende toiletten: een probleemloze afvoer!

Vermindering van het waterverbruik

Waterbesparende toiletten verbruiken ongeveer 4,5 liter water voor de grote spoeling en 2 liter voor de kleine spoeling. Dit type installatie verlaagt niet alleen de waterfactuur, maar heeft ook een positieve impact op het milieu en de maatschappij, wat nog belangrijker is omdat België tot de landen behoort dat risico loopt op waterschaarste. De vermindering van het spoelvolume heeft echter een weerslag op de capaciteit om vaste stoffen te transporteren, waardoor de kans op verstopping toeneemt.

Voorkeur voor een instelbaar spoelvolume

Het risico op verstopping kan beheerst worden door te kiezen voor instelbare spoelvolumes die indien nodig tot minstens 6 liter kunnen gaan. Voor optimale prestaties moet het afvoersysteem gedimensioneerd worden voor een spoelvolume van 6 liter. Teneinde te voorkomen dat het spoelvolume vergroot moet worden, is het aangeraden om de lengte van de leiding en het aantal bochten te beperken (in vergelijking met wat voorgesteld wordt in TV 265).

Uitvoering van afvoerproeven

Buildwise heeft proeven uitgevoerd met een waterbesparend toilet (zie afbeelding 1). De proefopstelling bestond uit een leiding met een diameter van 90 mm en twee bochten van 45°, zonder eindverluchting. We maten de afstand die afgelegd werd door een mengsel van kunstmatige ontlasting en papier. De resultaten worden weergegeven in tabel A.
Aangezien vaste stoffen dikwijls in de leiding achterblijven en bij een volgende spoeling pas weggespoeld worden, vonden we de aanwezigheid van een hoopje vaste stoffen tussen twee opeenvolgende spoelingen aanvaardbaar. Op basis van deze aanname werd de toelaatbare lengte van de leiding bepaald.

Beperking van de leidinglengte en het aantal bochten

Voor één toilet, aangesloten op een standleiding door middel van een leiding met een diameter van 90 mm, raden we aan om de lengte van deze leiding en het aantal bochten te beperken tot de waarden uit tabel A. Om het spoelvolume te kunnen verhogen tot 6 liter, moet het afvoersysteem ook voldoen aan de voorschriften uit TV 265, die in bepaalde gevallen in een eindverluchting of een aangepaste dimensionering voorziet.

Aanwezigheid van andere sanitaire toestellen

Het toilet is vaak aangesloten op een verzamelleiding waarin het afvalwater van andere toestellen terechtkomt. Afbeelding 2 toont dat de verzamelleiding (sectie N1N) het water van de aansluitleidingen van het toilet (sectie N2N1) en de wastafel (sectie N3N1) opvangt.
De toestellen stroomopwaarts van het toilet kunnen bijdragen aan het transport van de vaste stoffen. Als het maximale debiet van deze toestellen echter kleiner is dan 0,8 l/s, wat het geval is voor de wastafel (0,5 l/s), dan is deze bijdrage onvoldoende (*). In dat geval gelden dezelfde aanbevelingen als voor één toilet, over de volledige lengte van de leiding die het toilet verbindt met de standleiding (sectie N2N).

(*) Het maximale debiet voor verschillende sanitaire toestellen wordt vermeld in tabel 2 van TV 265.

Gedrag van de gebruikers

Om vaste stoffen af te voeren, moet altijd de grote spoeling (4,5 l) gebruikt worden, zelfs als het enkel papier betreft, omdat de kleine spoeling (2 l) slechts een beperkte transportcapaciteit heeft. Op plaatsen waar gebruikers niet vertrouwd zijn met de voorzieningen, installeren sommige exploitanten daarom liever toiletten met één knop. 

Samenvatting van een artikel, verschenen op de pagina’s 6-7 van het Buildwise Magazine juli-augustus 2025. Enkel het originele artikel, opgesteld in het kader van de Normen-Antenne ‘Water en daken’, gesubsidieerd door het NBN, geldt als referentie. De aanbevelingen uit dit artikel zijn het resultaat van een studie die uitgevoerd werd voor de Cluster H2O (Tweed vzw), met de steun van Circular Wallonia en het Herstelplan van Wallonië.